Ana içeriğe geç
Araçlar ve ÖğreticilerBaşlangıç8 dk okuma

Veri Depolama: Bayttan Terabyte'a — Neden 1TB 931GB Görünüyor

Samet Yigit
Samet Yigit
Kurucu & Geliştirici
Data Storage: Bytes to Terabytes — Why 1TB Shows 931GB

1TB sürücünüzün neden yaklaşık 931GB gösterdiğini merak ettiniz mi? Cevap, matematik, pazarlama ve bilgisayarların baytları sayma yöntemleriyle ilgili. Ondalık (1000) ve ikili (1024) saymanın farkını bildiğinizde durum netleşir. Bu rehber KB vs KiB farkını, hızlı zihinsel hesap yöntemlerini, sık kullanılan dosya boyutlarını (fotoğraf, video, doküman) ve depolamanın zaman içinde nasıl değiştiğini anlatıyor. Ayrıca bulut depolama ve reklam edilen kapasitenin neden farklı göründüğüne de değiniyorum.

1Neden 1TB Sık Sık ~931GB Gösterir

Üreticiler bir "1TB" sürücüyü genellikle 1.000.000.000.000 bayt (ondalık) olarak tanımlar. Çoğu işletim sistemi ise boyutları göstermek için 1024^3 ile böler. Bu fark, 1TB sürücünün işletim sisteminizde yaklaşık 931GB görünmesinin ana nedenidir. Hangi sayma sisteminin kullanıldığını bilmek büyük dosya kopyaları veya yedekleme planları yaparken sürprizleri önler.

Sayıların nasıl uyduğu

1 ondalık TB = 1.000.000.000.000 bayt. Bunu 1024^3'e böldüğünüzde yaklaşık 931.32 elde edersiniz. Üreticiler binleri, bazı işletim sistemleri ise iki tabanlı güçleri kullanır.

Hızlı zihin kuralı

Tahmin için: ondalık TB değerini 0.93 ile çarpın; işletim sisteminizin göstereceği yaklaşık GB'yi bulursunuz. Örnek: 1 TB ≈ 0.93 × 1000 GB ≈ 930–931 GB.

2İkili (1024) vs Ondalık (1000) Karışıklığı

Bilgisayarlar doğal olarak iki tabanlı çalışır. Uzun süre dosya sistemleri ve araçlar 1024'ü KB → MB → GB aralığı olarak kullandı. Üreticiler ise daha temiz görünen ondalık sayıları tercih eder. Bu fark kafa karışıklığı yaratır.

1024 nereden geliyor

1024 = 2^10. Teknoloji çevrelerinde 1024 bayt 'kilobayt' olarak kullanıldı çünkü 1000'e yakındı. Bu kullanım özellikle işletim sistemlerinde yaygınlaştı.

Pazarlama sayıları

"1 TB" demek 1.000.000.000.000 bayt olarak kutuda daha iyi görünür. Bu basit etiketleme seçimi, bilgisayara takınca şaşkınlık yaratır.

3KB vs KiB — Teknik Fark

Belirsizliği azaltmak için standartlar farklı adlar getirdi: KiB, MiB, GiB 1024 tabanını; KB, MB, GB ise 1000 tabanını temsil eder. Hâlâ karışık kullanım var, bu yüzden her iki terimi tanımak iyi olur.

KiB isimleri nereden geliyor

IEC 1990'ların sonlarında kibibyte (KiB) gibi ikili ön ekleri tanıttı. Resmi standartlar ve bazı modern araçlar gerçek 1024 tabanını belirtmek için KiB/MiB/GiB kullanıyor.

İşletim sistemleri ve uygulamalar ne yapıyor

Windows geçmişte ondalık etiketleri ama ikili hesapları gösteriyordu; macOS zaman içinde değişti. Linux araçları genellikle ikili kullanır veya bayrakla seçim sunar. Kesin sonuç gerekirse dokümantasyonu kontrol edin.

4Sık Kullanılan Dosya Boyutları

Tipik dosya boyutlarını bilmek yedekleme ve sürücü seçimi için fayda sağlar. Aşağıdaki aralıklar yaklaşık değerlerdir; gerçek boyut çözünürlük, sıkıştırma ve formata bağlı olarak değişir.

Fotoğraflar ve belgeler

Akıllı telefon fotoğrafları: genelde 2–8 MB (JPEG). RAW: 20–50+ MB. PDF ve Word belgeleri genellikle 1–5 MB aralığındadır (çok resim yoksa).

Ses ve video

MP3 şarkılar (~3–5 dakika): ~3–10 MB. Mobil SD video: ~500 MB/saat; 720p ~1–2 GB/saat; 1080p ~3–5 GB/saat; 4K ise kodek ve bit hızı ile 10–20+ GB/saat olabilir.

Büyük kullanım: yedekler ve oyunlar

Tam sistem yedekleri, oyun kurulumları ve VM imajları onlarca ila yüzlerce GB kaplayabilir. Modern AAA oyunlar genelde 50–150 GB, bazıları 200+ GB tutabiliyor.

5Bulut, Reklam Edilen Kapasite ve Gerçek Kullanım

Bulut sağlayıcıları ve cihaz üreticileri farklı yaklaşımlar benimsiyor; fazladan alan yedekleme veya döndürülebilirlik için ayrılabilir. Dosya sistemi ek yükü, ayrılmış sektörler ve ön yüklü yazılım kullanılabilir alanı düşürür.

Bulut sağlayıcılarında farklar

Bulut planları genellikle ondalık olarak reklam edilir. Ancak kullanılabilir alan, sağlayıcının kullanım ölçüm yöntemine (ikili/ondalık), snapshot sayımına ve veri çoğaltma politikasına bağlı olabilir.

Diğer nedenler

Dosya sistemleri meta veriler ve performans için alan ayırır; cihazlar firmware için alan saklayabilir. Kurtarma bölümleri ve gizli sistem dosyaları da görünür kullanılabilirliği azaltır.

İpuçları

  • 1Hızlı dönüşüm: 1 ondalık TB ≈ 0.931 × 1024-temelli GB
  • 2Prefixleri hatırla: KB/MB/GB genelde 1000-temelli; KiB/MiB/GiB 1024-temelli
  • 3Fotoğraf depolaması planlarken akıllı telefon fotoğrafları için ~5 MB aralığını kullan
  • 4Sürücü alırken dosya sistemi ve ayrılan alanın kullanılabilirliği düşürdüğünü unutma
  • 5Bulut alırken sağlayıcının birim sayım yöntemini ve snapshot davranışını kontrol et

931GB bulmacası büyük ölçüde etiketleme ve sayma farkından kaynaklanır: üreticiler ondalık (1000) sayar, birçok araç ve işletim sistemi ikili (1024) sayar. Hangi sistemi gördüğünüzü bildiğinizde depolama hesapları basitleşir. Bu sitedeki dönüştürücüleri kullanarak baytlardan KiB, MB ve TB arasında geçiş yapın. Satın alırken veya kapasite ayırırken satıcının hangi birimi kullandığını ve sistem yükünü hesaba katın.

Kaynaklar