İçindekiler
Deneylerin doğru konsantrasyonlara bağlı olduğunu unutmayın - küçük bir hata bütün çalışmayı bozabilir. Molarite, mol bazlı miktarı litre cinsinden veren en yaygın konsantrasyon ölçüsüdür. Bu rehber M = mol/L ve M1V1 = M2V2 formüllerini, kütle↔mol dönüşümlerini, yaygın laboratuvar ve ev çözeltilerini ve tıp, havuz bakımı ile temizlik ürünlerindeki uygulamaları açıklıyor. Ayrıca pratik ipuçları ve çözümlü örnek bulacaksınız.
1Molarite: Tanım ve temel formüller
Molarite (M) çözeltideki çözünen madde mol sayısını litre başına verir: M = mol / L. Gramdan mole geçmek için molar kütleyi (g/mol) kullanın. Kütle formülü: kütle (g) = M × molar kütle (g/mol) × hacim (L).
Temel formül: M = mol/L
Molariteyi M = n / V şeklinde yazın; n mol, V litre. Örnek: 0.5 mol çözeltide 1 L varsa molarite 0.5 M olur. mmol veya mL varsa önce uygun birimlere dönüştürün.
Kütle ↔ mol dönüşümü
Mol hesaplamak için: n (mol) = kütle (g) / molar kütle (g/mol). Ardından M = n / V kullanın. Örnek: 0.1 M NaCl (V=0.25 L) için kütle = 0.1×58.44×0.25 = 1.461 g.
2Sulandırmalar: planlama ve hesap
Sulandırma yoğun bir stok çözeltisini istenen çalışma çözeltisine bağlar: M1V1 = M2V2. Bu denklem mol korunumu ifadesidir; aynı birimleri (litre) kullanın.
M1V1 = M2V2 açıklaması
M1V1 = M2V2, stok konsantrasyonu × stok hacmi = hedef konsantrasyon × nihai hacim demektir. Bilinmeyeni çözün: V1 = M2V2 / M1. Örnek: 1.0 M stoktan 0.1 M, 250 mL yapmak için V1 = 25 mL stok gerekir.
Stok hazırlama ve kullanım
Zaman tasarrufu için 1 M veya 10× stoklar hazırlayın. Stokları etiketleyin ve tarih yazın. Çok küçük V1 miktarları için kalibre pipet kullanın veya ara stok hazırlayın.
3Yaygın laboratuvar konsantrasyonları ve uygulamalar
Laboratuvarlarda sık kullanılan değerler: 1 M, 0.1 M, 0.01 M; fizyolojik çözeltiler 0.154 M NaCl gibi; ev ürünleri % w/v veya v/v ile verilir. Tipik değerleri bilmek hataları yakalamayı kolaylaştırır.
Tipik tampon ve çözelti güçleri
Biyokimya tamponları genelde 0.01–0.1 M aralığındadır. Fizyolojik salin ~0.154 M NaCl (0.9% w/v). Agaroz jeller %0.5–2 aralığındadır.
Tıp, havuz ve temizlik (gerçek dünya)
Tıp: IV ve ilaç hazırlıkları hassas molarite gerektirir; eczacılar mg'ı mola çevirir. Havuz: serbest klor ppm ile verilir; 1 ppm ≈ 1 mg/L. Temizlik: ev tipi çamaşır suyu genelde %5–6 NaOCl; molariteye çevirmek için yoğunluk ve molar kütle gerekir.
4Yaygın hatalar, kalite kontrol ve ünlü bir hata
Birim veya hesap hataları deneyleri bozar. mL–L karıştırmak, mmol–mol farkını unutmak veya hidratlı tuzun suyunu göz ardı etmek sık yapılan hatalardandır. Kontrol listesi uygulayın.
Sık yapılan üç hata
1) L yerine mL kullanmak (1000× hata). 2) % w/v ile molariteyi karıştırmak. 3) Çok küçük hacimleri yanlış pipetlemek. Her biri sistematik hatalara yol açar; ikinci bir hesapla kontrol edin.
Maliyetli dönüşüm hikayesi
Mars Climate Orbiter (1999) ekibin birinin imperial, diğerinin metrik kullandığı birim uyuşmazlığı yüzünden kaybedildi. Laboratuvarda benzer küçük hatalar haftalarca süren çalışmayı geçersiz kılabilir.
5Pratik taktikler ve örnek
Her zaman temel birimlere dönüştürün, denklem yazın, birimlerle yerine koyun ve büyüklük sırasını kontrol edin. Hesapları kolaylaştırmak için molar kütle tablolarını elinizin altında tutun.
Zihinsel hesap kısayolları
mol/L ↔ mmol/L arasında 1000 ile çarpıp bölün. Kabaca kontrol: 0.1 M × 58 g/mol × 1 L ≈ 5.8 g. ppm ≈ mg/L kabul edilebilir zayıf çözeltiler için.
Örnek: 250 mL 0.1 M NaCl yapma
Hedef: 0.1 M, V=0.25 L. Kütle = 0.1×58.44×0.25 = 1.461 g NaCl. Eğer 1.0 M stok varsa M1V1 = M2V2 ile 25 mL stok alın, üzerine su ekleyip 250 mL'yi tamamlayın.
İpuçları
- 1Hacimleri litreye, miktarları mole dönüştürmeden hesap yapmayın.
- 2Kütle formülü: kütle (g) = M × molar kütle × hacim (L).
- 3V1 çok küçükse ara stok hazırlayın; pipetleme hatalarını azaltır.
- 4Çok seyreltik sulu çözeltiler için ppm ≈ mg/L kullanın.
Molarite ve sulandırma hesaplarını iyi bilmek deneylerin tekrarlanabilirliğini artırır ve hata bulmayı kolaylaştırır. M = mol/L ve M1V1 = M2V2 formüllerini ezberleyin ve SI birimlerine (mol, L) dönüştürmeyi alışkanlık haline getirin. Site içindeki ilgili dönüştürücüleri (gram ↔ mol, litre ↔ mililitre) kullanarak plan yapın; hızlı bir dönüşüm kontrolü zaman ve malzemeden tasarruf sağlar.
